مشاوره رایگان
ناباروری در زنان

ناباروری در زنان

زمان تقریبی مطالعه: ۵ دقیقه
اکتبر 30, 2019

برای بررسی علت ناباروری در زنان، باید از باروری طبیعی بیشتر بدانیم. سیستم تولیدمثل زنان بسیار پیچیده عمل می‌کند. همه تخمک‌هایی که ممکن است هر ماه از تخمدان زن آزاد شده و با اسپرم لقاح کنند، از بدو تولد در بدن او حضور دارند. با گذشت زمان از تعداد این تخمک‌ها کاسته می‌شود. به طور طبیعی هر ماه در میانه سیکل قاعدگی یک تخمک از تخمدان زن آزاد می‌شود. تخمک از طریق لوله فالوپ به رحم منتقل می‌شود. اگر با اسپرم لقاح صورت بگیرد، بارداری رخ می‌دهد. در غیر این صورت در سیکل بعدی، مجدد خونریزی قاعدگی رخ می‌دهد.

این مراحل توسط هورمون‌های تولید شده از هیپوتالاموس، هیپوفیز و تخمدان تنظیم می‌گردد. هیپوتالاموس مغز ماده‌ای به نام هورمون آزاد کننده گنادوتروپین (GnRH) تولید می‌کند. این هورمون به صورت مستقیم روی سلول‌های غده هیپوفیز اثر می‌گذارد. به دنبال آن دو هورمون محرک تخمک‌ گذاری از هیپوفیز آزاد می‌شود. آن‌ها هورمون جسم زرد (LH) و هورمون تحریک کننده فولیکول (FSH) نام دارند. آن‌ها پس از وارد شدن به جریان خون، روی تخمدان اثر می‌گذارند.

برای بررسی علل ناباروری در زنان، اختلالات هر قسمت از دستگاه تولیدمثل را جداگانه بررسی می‌کنیم:

تخمدان

تخمدان‌ها وظیفه نگهداری تخمک‌های زن از بدو تولد را بر عهده دارند. این عضو تحت تاثیر هیپوتالاموس و هیپوفیز، هورمون‌های استروژن، پروژسترون و تستوسترون را تولید می‌کند. تخمدان با استفاده از بالا و پایین بردن توازن این هورمون‌ها، سیکل قاعدگی و باروری را شکل می‌دهد.

به بررسی اختلالات مرتبط با تخمدان که موجب ناباوری می‌شوند می‌پردازیم.

اختلال در تخمک‌گذاری

این اختلال ممکن است به دلیل تخمک‌ گذاری نامنظم و یا عدم تخمک‌ گذاری ایجاد شود. در صورتی که تخمک از تخمدان‌ها آزاد نشود، اسپرم چه چیزی را بارور کند؟ تخمک‌ گذاری طبیعی، ماهانه و در میانه سیکل قاعدگی خانم‌ها رخ می‌دهد. طی این فرآیند تخمک بالغ از تخمدان جدا شده و وارد لوله فالوپ می‌شود. معمولا در خانم‌هایی که به صورت ماهیانه خونریزی، درد سینه و درد زیر شکم را تجربه می‌کنند، تخمک‌ گذاری وجود دارد.

اختلالات تخمک‌ گذاری بر اساس علت زمینه‌ای تقسیم‌بندی می‌شوند.

  • سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)
    عدم توازن هورمون‌ها در این بیماری موجب تخمک گذاری نامنظم می‌شود. این بیماری با چاقی، مقاومت به انسولین، موی زائد صورت و بدن و آکنه همراه است. این سندرم شایع‌ترین علت ناباروری در زنان است.
  • اختلالات هیپوفیز و هیپوتالاموس
    عوامل بسیاری مانند ورزش شدید، استرس روحی، کاهش و افزایش شدید وزن، تنظیم ترشح هورمون‌های هیپوفیز و هیپوتالاموس را بر هم می‌زنند. به دنبال آن، تخمک گذاری و عادت ماهیانه هم نامنظم رخ می‌دهد.
  • نارسایی تخمدان زودرس(POF)
    در نارسایی زودرس تخمدان، زنان در سن کمتر از 40 سال تخمک‌های خود را از دست می‌دهند. تخمدان دیگر تخمکی تولید نمی‌کند و سطح استروژن هم کاهش می‌یابد و دیگر عادت ماهیانه رخ نمی‌دهد. این بیماری ممکن است به صورت خود ایمنی، ارثی و یا به دنبال شیمی درمانی رخ دهد.
  • بیماری‌های سیستمیک
    کم‌کاری و پرکاری تیروئید، بیماری مزمن کبدی و کلیوی، سندرم ترنر
  • پرولاکتین بالای خون
    هورمون پرولاکتین توسط غده هیپوفیز تولید می‌شود. تولید بیش از حد این هورمون، موجب کاهش استروژن می‌شود. به دنبال این تغییرات ناباروری ایجاد می‌شود. همیشه هیپوفیز علت تولید پرولاکتین بالا نیست. بعضی از داروها نیز این عوارض را به وجود می‌آورند.

بالا رفتن سن تخمک‌ها

سن عامل مهمی در تعیین موفقیت باروری است. تخمک‌های هر زن، هم‌سن خودش هستند. هر چه سن خانم‌ها بالاتر برود، تعداد و کیفیت تخمک‌ها کاهش می‌یابد. هر خانم در سن بلوغ حدود 300/000 فولیکول در تخمدان خود دارد، که هر ماه یکی از آن‌ها بالغ شده و به صورت تخمک آزاد می‌شود.

چه عواملی موجب از دست رفتن فولیکول‌ها می‌شوند:

  • سیگار
  • رادیوتراپی
  • شیمی‌درمانی
  • بیماری خود ایمنی

لوله‌های فالوپ غیرطبیعی/چسبندگی لگن

بیماری‌های لوله و چسبندگی لگن مانع حرکت طبیعی تخمک و اسپرم در لوله فالوپ می‌شوند.

مهمترین علت اختلال لوله‌ای، بیماری التهابی لگن است. این بیماری نوعی عفونت رحم و لوله‌های فالوپ است که به علت باکتری‌های منتقل شده از راه جنسی مانند کلامیدیا و گنوره ایجاد می‌شود. اندومتریوز شدید هم در عملکرد لوله اختلال ایجاد می‌کند.

چسبندگی‌های ناشی از جراحی حفره شکم، بیماری التهابی روده و سل لگن می‌تواند در لوله‌ها انسداد ایجاد کند.

رحم

ساختار غیرطبیعی رحم و یا تغییرات بافت اندومتر می‌تواند موجب اختلال در جایگزینی تخمک بارورشده و یا سقط آن شود.

لیومیوم رحم

لیومیوم‌ها تومورهای خوش‌خیمی از جنس ماهیچه‌های صاف رحم هستند. نوعی از آن‌ها به نام لیومیوم‌ زیرمخاطی در روند جایگزینی جنین اختلال ایجاد می‌کند و شانس باروری را پایین می‌آورد. اما در بقیه موارد تاثیری در باروری نداشته‌اند.

آناتومی غیرطبیعی رحم

چسبندگی‌های داخل رحم ناشی از جراحی‌های قبلی و عفونت، ساختار غیرطبیعی مادرزادی مانند رحم دوشاخ، پولیپ‌های اندومتر می‌توانند در جایگزینی جنین اختلال ایجاد کنند.

ضعف فاز لوتئال سیکل قاعدگی

بعد از آزادسازی تخمک، در فاز لوتئال جسم زرد موجود در تخمدان هورمون پروژسترون تولید می‌کند تا اندومتر رحم آماده پذیرش جنین شود. در صورتی که جسم زرد هورمون کافی تولید نکند، رحم هم توانایی پذیرش جنین را نخواهد داشت.

اندومتریوز

اندومتریوز زمانی رخ می‌دهد که بافت اندومتر رحم در جای دیگری غیر از رحم قرار بگیرد و رشد کند.

این بیماری به روش‌های متفاوتی باروری را کاهش می‌دهد. رشد نابه‌جای اندومتر و جراحی برداشت این بافت، در رحم اسکار ایجاد می‌کند. این اسکارها می‌توانند موجب اختلالات آناتومیک و چسبندگی لگن شوند. توده اندومتریوما یکی از اشکال اندومتریوز است که در تخمدان تشکیل می‌شود. وجود این توده و برداشت جراحی آن هم روی باروی اثر منفی دارد.

همچنین اندومتریوز موجب تولید مواد التهابی می‌شود که روند طبیعی تخمک‌گذاری، بارور شدن آن و جایگزینی جنین را مختل می‌کنند.

اختلالات ایمنی

سندرم آنتی فسفولیپید

این سندرم از طریق فرایند ایمونولوژیک حاملگی را در مراحل ابتدایی پس می‌زند و یا جفت را تخریب می‌کند.

بیماری سلیاک

زنان مبتلا به بیماری سلیاک که تحت درمان نیستند، در معرض خطر بیشتری برای ناباروری و سقط جنین هستند.

 

آخرین مقالات

یوگا و تاثیر ان بر سلامتی

  در حوزه سلامتی جامع، یوگا به عنوان یک تمرین جاودانه است که نه تنها بدن را پرورش می دهد، بلکه ذهن و روح را نیز جوان می کند. این سنت باستانی که هزاران سال پیش در هند سرچشمه گرفته است، در زمان‌های اخیر محبوبیت زیادی به دست آورده است و به دلیل تأثیرات مثبت ...

IQ و EQ تفاوت

IQ و EQ تفاوت IQ   مخفف کلمه Intelligence Quantity به معنای بهره هوشی است و به نمره ای اشاره دارد که از آزمون های استاندارد شده برای ارزیابی توانایی های شناختی مانند منطق، حل مسئله، استدلال فضایی و تفکر انتقادی طراحی شده است. در حالی که تست‌های IQ مختلفی وجود دارد، معمولاً  این تست ها  شامل ...

تشکیل نشدن قلب جنین در دوران بارداری

رشد جنین یک فرآیند الهام‌بخش است که به طور پیچیده اندام‌ها و سیستم‌های مختلف را به هم می‌پیوندد. با این حال، مانند هر فرآیند پیچیده بیولوژیکی، گاهی اوقات ناهنجاری هایی رخ می دهد. یکی از این نگرانی ها تشکیل ناقص یا نامناسب قلب در جنین های در حال رشد است. در صورتی که قلب جنین ...

قلب مصنوعی

قلب انسان دارای چهار حفره است که بین آنها دریچه‌هایی برای هدایت جریان خون و جلوگیری از بازگشت خون به قلب وجود دارد. در بیمارانی که از تنگی و نارسایی دریچه قلب یا انواع دیگر بیماری‌ قلب رنج می‌برند، شاهد بازگشت خون به عقب به سمت دهلیزها و بطن‌ها هستیم. این مشکلات روی قلب فشار وارد می‌کنند. ...

تغییر جنسیت

برخی افراد تفاوتی را میان جنسیت بیولوژیکی و هویت جنسی خود احساس می کنند. منظور از جنسیت بیولوژیکی، جنسیتی است که فرد با آن متولد می شود و هویت جنسی همان احساسی است که خود فرد دارد. این تفاوت می تواند برای افراد با ناراحتی، افسردگی و اضطراب همراه باشد. با این که علت اصلی ...

پارکینسون

  بیماری پارکینسون (PD) یک اختلال عصبی مزمن و پیشرونده است که میلیون ها نفر را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار می دهد. این بیماری به افتخار دکتر جیمز پارکینسون، که برای اولین بار این بیماری را در سال 1817 توصیف کرد، نامگذاری شده است. در این مقاله، علائم، علل، تشخیص و گزینه های ...

اختلال وسواس

اختلال وسواس جبری (OCD) یک وضعیت سلامت روان است که با افکار مزاحم، ترس ها و رفتارهای تکراری مشخص می شود که افراد احساس می کنند مجبور به انجام آن هستند. این افکار و رفتارها می توانند زندگی روزمره را مختل کنند و باعث ناراحتی و اضطراب شوند. OCD برای افراد مختلف به روش های ...

پیرچشمی

پیرچشمی به این صورت تعریف می‌شود: از دست رفتن تدریجی خاصیت ارتجاعی عدسی و کاهش قدرت تطابق چشم. این دو فاکتور جزیی جدایی‌ناپذیر از فرایند طبیعی افزایش سن محسوب می‌شوند.تقریبا همه افراد با ورود به 40 یا 50 سالگی دچار پیر چشمی شده و در نتیجه توانایی تمرکز بر روی اشیا نزدیک کاهش یافته و ...

سرطان ریه

سرطان ریه یکی از شایع ترین و مخرب ترین انواع سرطان در سراسر جهان است. این سرطان در اکثر موارد از لوله‌های هوایی موجود در ریه‌ها موسوم به برونش‌ها یا از کیسه‌های هوایی موجود در ریه‌ها به نام آلوئول‌ها (Alveoli) نشئت می‌گیرد. سرطان ریه در ابتدا در خود ریه‌ها شروع شده و سپس به مناطق ...

قوز قرنیه یا کراتوکونوس چیست؟

قوز قرنیه یا کراتوکونوس یک بیماری و یک پدیده غیر التهابی  چشمی می باشد که چشم از حالت کروی و نازک بودن خارج و به حالت مخروطی تبدیل می گردد و شکل طبیعی چشم از بین رفته و باعث کاهش دید و آستیگماتیسم شدن چشم می گردد. این بیماری در سن جوانی و بلوغ شروع شده ...

تقویت سیستم ایمنی بدن، توصیه ها و راهکارها

در دنیای امروز، حفظ یک سیستم ایمنی قوی بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد. سیستم ایمنی بدن، شبکه بزرگی از اندام‌ها، گلبول‌های سفید خون، پروتئین‌ها و مواد شیمیایی است. این سیستم با هم کار می‌کنند تا از شما در برابر مهاجمان خارجی مانند باکتری‌ها، ویروس‌ها، انگل‌ها و قارچ‌ها که باعث عفونت و بیماری می‌شوند ...

خشکی چشم ،از علل تا درمان

شوگرن می تواند تولید اشک را کاهش داده و منجر به خشکی شود. 2- افزایش تبخیر اشک: عوامل محیطی مانند آب و هوای خشک یا بادخیز، نگاه بیش از حد به صفحه نمایش، و استفاده طولانی مدت از لنزهای تماسی می توانند باعث تبخیر سریع اشک و در نتیجه خشکی چشم شوند. 3- اختلال عملکرد ...

از انتخاب شما بسیار متشکریم ،‌خواهشا یکی از راه های زیر جهت دریافت مشاوره رایگان انتخاب نمایید

WeCreativez WhatsApp Support
تیم پیشیپانی روشا ۲۴ ساعت هر روز همراه شما هست میتوانید سوال شما از ما بپرسید
سلام ! چطور میتونم کمکتون کنم؟